A Mother's Tale

  Ons mooie Denemarken was die zomer,   wat natter dan anders. Opa en oma waren mee in plaats van papa. Het huisje was al lang gereserveerd omdat we dachten te weten wanneer Jans’ verlof zou vallen. Maar de extra weken aan boord hadden zijn verlof in de zomer steeds meer opgeschoven en hij zou pas thuiskomen na de vakantie van de jongens en Ingeborg. Ik vond de regen wel passend. De kinderen trokken zich er trouwens niets van aan. We hadden regenpakken meegenomen, want Denemarken is qua weer net zo onvoorspelbaar als Nederland maar of het nou zonnig was of nat, Sam, Peter en Ingeborg stampten gewoon naar buiten op hun blote voeten en gingen op speurtocht in de korenvelden en op het kleine stenige strand. Opa spande zich in met hen de kevertjes en krabjes onder een vergrootglas te onderzoeken. Er werden prachtige tekeningen gemaakt die opa bundelde in een plakboek voor papa. Er waren ook nieuwe interesses. Er moest barnsteen gevonden worden, want de jongens ha...

Leestijd: 6 minuten   Wanneer is dit begonnen? De behoefte om mensen te meten in vakjes te duwen, langs een lat te leggen en te beschrijven in rapporten? Hoe meer ik erover lees hoe meer het onheilspellende en wanhopige gevoel mij bekruipt dat er niets meer aan te doen is. Er is zo’n tweehonderd jaar geleden een trein gaan rijden die wordt bestuurd door mensen. En die mensen worden bestuurd door de waan van de dag, de mode, de cultuur, de wensen en eisen van de overheid. Dat alles is een product van een samenleving die steeds meer aan het eigen belang denkt, mensen die steeds meer aan hun eigen belang denken, mensen die menen dat alles maakbaar is gecombineerd met een onstilbare honger naar comfort en geld verdienen.   De psychiatrie is als wetenschap uitgevonden aan het begin de negentiende eeuw. Men brak zich in die tijd het hoofd over gekken die gillend over de grond rolden, met kettingen vastgeketend aan de muur van het gesticht. Het moest anders was...

  Leestijd: 6 minuten Iets meer dan honderd jaar geleden begon onze moderne twintigste eeuw. De eeuw waarin auto’s, vliegtuigen, bioscoopfilms, televisies, computers werden uitgevonden. Aan het begin van de eeuw van de modernisering stonden allerhande pioniers klaar om geschiedenis te schrijven. Montessori schreef haar boek over de ontdekking van het kind rond de eeuwwisseling. Jan Ligthart pleitte net als zij voor meer liefde in het onderwijs, meer ruimte voor het kind om zelf te ontdekken. De Zweedse feministe Ellen Key, die Jan Ligthart en zijn school in Den Haag bezocht heeft, noemde de nieuwe eeuw, De Eeuw van het Kind. De eeuw waarin nieuwe inzichten zouden zorgen voor een betere opvoeding en beter onderwijs. Haar boek met deze titel verscheen in 1906. Zij schreef, aan het begin van hoofdstuk vijf, over De Zielemoorden in de Scholen :   Wien tot taak werd gesteld een oerwoud met een pennemes te vellen, zou waarschijnlijk dezelfde vertwijfeli...

Leestijd: 6 minuten   Mijn moeder heeft mij altijd voorgehouden dat het vroeger allemaal veel beter was. ‘Vroeger kreeg je nog een degelijke opvoeding’, was bijvoorbeeld een geliefde uitspraak van haar. Ik heb het altijd vreemd gevonden dat mijn ouders mij dat vaak op enigszins verwijtende toon mededeelden. Ik was niet zo degelijk opgevoed en dat lag aan mij. Ik heb mij er altijd schuldig over gevoeld. Mijn vader noemde mij vaak ‘verwende aap’. Hij had dan wel pretlichtjes in zijn ogen maar op de een of andere manier wist ik dat ik die verwennerij eigenlijk niet verdiende. Er was blijkbaar een ander soort leven, waar ik geen deel van uitmaakte en dat was beter geweest, maar ja, we hebben het er maar mee te doen. Met dit leven.   Zo ben ik ook mijn halve leven lang bang geweest voor oude mensen, behalve natuurlijk voor mijn eigen lieve omaatje. Maar verder waren alle andere bejaarden voor mij mensen die mij op elk ongewenst ogenblik wezen op mijn tekortkom...

Leestijd: 12 minuten   Ik ben geboren in 1965 in een plaats X ergens in Nederland, als jongste van drie dochters van Gerrit en Anna van den Burght. Mijn vader Gerrit werd geboren in Nederlands-Indië, in Medan. Mijn opa was er huisarts. Toen de oorlog tegen Japan uitbrak was mijn vader net negen jaar. Opa werd afgevoerd met de krijgsgevangenen naar, zoals mijn oma en papa veel later te horen kregen, Singapore met bestemming de diepe wildernis van het toenmalige Birma. Mijn opa overleefde de afschuwelijke wrede tijd in het kamp omdat hij als kamparts te werk werd gesteld. Hij hoefde niet mee de rimboe in om onder de meest erbarmelijke omstandigheden de weg vrij te hakken voor een spoorlijn. Maar velen stierven onder zijn handen. De rode kruispakketten werden gestolen door de Japanse bewakers. Het drinkwater was vies en besmet met allerlei diarree veroorzakende ziektes. Het voedsel was onvoldoende.   Mijn oma werd met haar twee kinderen, mijn vader en zij...